Wat gebeurt er met de Veenkoloniën als we niets doen? Is dit erg? En wie zijn ‘we’? De kern van ons betoog: verandering moet komen van de inwoners zelf. Het is de kunst om initiatieven te ontdekken, te richten en te doen opbloeien. De overheid stapt in de rol van de helper die initiatiefnemers in het zadel zet. Trappen kunnen ze vervolgens zelf.

Veennet is een voorstel tot een investeringsprogramma. Een coöperatie die bestaat uit initiatiefrijke inwoners, ondernemers en de overheden in een netwerk van initiatieven, met één gemeenschappelijk doel: een vitale en weerbare regio.

Krimp: alles gebeurt tegelijk
Het meest voelbaar zijn de gevolgen voor bewoners. Een dag uit het leven van een huishouden ziet er in 2025 in elk geval anders uit dan nu. Veel huishoudens zullen voor hun werk, school of boodschappen meer tijd en geld kwijt zijn aan reizen, of zelfs een tweede auto moeten aanschaffen. Er is niet één oplossing; veel oplossingen zijn onvermijdelijk maatwerk waarbij de betrokken zelf uitvoerder (moeten) zijn.

Doel: vitale en weerbare regio
De leefomgeving en de dagelijkse routine van veel individuen zal veranderen door de gevolgen van krimp. De contra-strategie is dan: zorg dat mensen deze veranderingen kunnen bijbenen (meebewegen met krimp) of beter nog, naar hun hand kunnen zetten. Er moet worden voorkomen dat er blijvende littekens ontstaan als gevolg van de krimp: een winkel die verdwijnt uit een dorp komt nooit meer terug.

Strategie: mobiliseer en richt initiatief
Als basis zijn er vier inhoudelijke thema's die kansen bieden voor de Veenkoloniën. Deze functioneren als 'kapstok' waaraan initiatieven gehangen kunnen worden.

Allereerst een Sociaal net, een netwerk van activiteiten en voorzieningen in de nabije omgeving die bijdragen aan versterking van de lokale gemeenschap. De doelen zijn:

• Voor iedereen zijn in 2025 basisvoorzieningen veilig bereikbaar per fiets  
• Topkwaliteit basisonderwijs, sport, ruimte om te spelen, ontmoeten en recreëren.

Een Economisch net, een netwerk van nuttige voorzieningen waar mensen dagelijks gebruik van maken, zoals winkels, huisarts of ziekenhuis. Het doel: in 2025 is de gemiddelde reistijd naar voorzieningen minimaal gelijk gebleven ten opzichte van 2010.

Een Energienet waarbinnen activiteiten en voorzieningen die bijdragen aan besparing, uitwisseling en duurzame opwekking van energie worden gecreëerd.

Als laatste het Waternet, waarbinnen activiteiten en voorzieningen bijdragen aan een duurzamer waterhuishouding. In 2025 moeten de Veenkoloniën voorzien in hun eigen regionale waterbehoefte. Concreet betekend dit: zelf 8.000 hectare waterberging realiseren.

Dit is het moment waarop in iedere strategie ontwerpers een ruimtelijke visie neer leggen. Dat gebeurt nu niet, Veennet vereist eigen initiatieven.

Om de abstractie van doel en strategie te vertalen naar de praktijk introduceren wij een structuur, om initiatieven en initiatiefnemers vraaggericht te helpen en in een verband te plaatsen.

De rol van de ontwerper ligt niet meer in de allesomvattende visie, zijn rol is het beschrijven van mogelijke doelen, kansen en het uitwerken van initiatieven. Eerst zijn de initiatiefnemers aan het woord!

Zie voor meer informatie ook veennet.